Long exposure again


Dat de long exposure fotografie een speciale aantrekkingskracht op mij heeft moge wel duidelijk zijn.

Ik vind het, evenals de landschapsfotografie, een heerlijke manier van fotograferen. Bezig zijn met camera standpunt bepalen, compositie zoeken en dan in geval bij de lange sluitertijd fotografie de voorbereidingen die je moet doorlopen om tenslotte tot een goede sluitertijd te komen die de effecten van het lange sluiter gebeuren op een mooie manier weergeeft.

En dat alles in een rustige omgeving, in een rustige setting, geen druk om niet dat ene moment te missen zoals bij een trouwreportage bijvoorbeeld. En dan die foto te maken onder de voor jouw gunstigste omstandigheden. Gaat net even het zonnetje achter de wolken, dan wacht je, lopen er toevallig mensen op het pad in je foto, dan wacht je even.

Ik hoef niet thuis te komen met honderden foto’s. Ik ben tevreden met 6 of 8 mooie foto’s, die zijn geworden wat ik vooraf in gedachten had.

Een nieuw speeltje


Naast de drie circulaire (of opschroef filters) filters met een diameter van 82mm 10 stops en twee filters van 67mm met een dichtheid van 6 en 10 stops heb ik ook het filtersysteem van Benro met een square filter van 6 stops en 10 stops. En in dit systeem heb ik onlangs ook het 15 stops filter aangeschaft voor de langere sluitertijden zonder filters te combineren.

Uiteraard wilde ik dit filter snel in de praktijk gaan gebruiken. Onderstaande foto’s zijn allen gemaakt met het Benro 15 stops Square filter, en ge-optimaliseert in Lightroom.

Zonsondergang met tilt-shift


Wat is er zo bijzonder om een zonsondergang met een tilt-shift objectief te fotograferen.

Door het objectief in de tilt stand (kanteling, bij deze foto’s in horizontale richting) in te stellen kun je het scherptevlak verleggen. Bij deze fotoserie heb ik het scherptevlak in het midden van de foto ingesteld waarbij het scherptevlak verticaal verloopt. In deze beperkte verticale strook is alles scherp. Daarbuiten loopt de scherpte langzaam terug tot onscherpte aan de randen van de foto.

Het tilt-shift objectief moet volledig handbediend worden. Afstandsinstelling, sluitertijd, diafragma. En vooral bij een zonsondergang merk je dat de lichtomstandigheden regelmatig veranderen. Dit heb ik deels ondervangen door de iso regelmatig aan te passen.

Zuidelijk Randpark; lange sluitertijdfotografie.


Prachtige wolken in de lucht, tijd voor het lange sluiterwerk. Aanvankelijk was een andere locatie mijn doel, echter had ik hier al eens eerder gewerkt met lange sluitertijden en bood deze locatie mij weinig nieuwe inspiratie. Het zou een in herhaling vallende fotoshoot worden.

De Pendrechtse molen was mijn uiteindelijke doel. Hier had ik ook de winterfoto’s gemaakt en tot tweemaal toe de zonsondergang. Echter al fietsend op weg naar de molen passeerde ik een andere locatie welke mij direct inspireerde. Dus omgekeerd om op deze plek een eerste aantal foto’s te maken.

De foto’s zijn gemaakt vanaf mijn Benro Mach3 statief, mijn Nikon D7500 voorzien van een 10 stops B&W circulair ND filter en een Benro 6 stops square ND filter.

Point of View; camera standpunt; compositie.


Afgelopen maandag (2e paasdag) nog even op stap geweest met camera. Place to be, stadspark de Twee heuvels in Rotterdam IJsselmonde.

Ze zeggen wel eens er is niets afwisselender dan het weer, maar deze 2e paasdag waren de weersomstandigheden zeker afwisselend. Het ene moment sta je heerlijk te fotograferen in de zon en even later krijg je een hagelbui op je kop. In dit item wil ik toelichten hoe beide bijgaande foto’s zijn gemaakt. En dan niet zo zeer op fototechnisch vlak met betrekking tot diafragma, sluitertijd of zo maar meer tot het uiteindelijke resultaat van de foto’s met betrekking tot de compositie. Ik moet even terzijde vertellen dat ik deze fotoshoot voortijdig moest afbreken daar er op een zeker moment geen sprake meer was van een hagelbuitje maar meer van een hagelstorm.

Het effect van lange sluitertijdfotografie is onder andere dat de wolken als het ware uit elkaar worden getrokken. De grootte van het effect hiervan is afhankelijk van je sluitertijd. Om de wolken niet helemaal uit elkaar te trekken en daarbij vage uitgerekte en streperige wolken te krijgen koos ik bewust voor een kortere sluitertijd, namelijk 15 seconden met een 10 stopper ND filter. Waar ik als eerste naar kijk is de richting van de beweging van de wolken en de snelheid van beweging. Deze bewegingsrichting bepaald in zekere mate je camera standpunt. De bewegingssnelheid bepaalt de sluitertijd die ik ga gebruiken. Ik wilde dat de bewegingsrichting van de wolken frontaal op mij afkwam. Dus dan is niets meer en minder dan naar boven kijken en om je onderwerp heen lopen op zoek naar de juiste plek om je statief te plaatsen. En dat heeft even zijn tijd nodig, kijken en observeren. Dus zo bepaal ik mijn POV of Point Of View. Heb je dit punt gevonden dan is er nog de afstand van camera tot onderwerp. Dit is ondermeer afhankelijk van het soort objectief wat ik gebruik, in mijn geval een 10-20mm supergroothoek. De hoogte van je camera kan tevens van invloed zijn op de uiteindelijke compositie. Bij deze foto was dit niet van grote invloed.

Dan komt het punt van statief uitklappen en camera plaatsen, scherpstellen en beelduitsnede bepalen door middel van de zoomfunctie van het objectief. Eerst maak ik een proefopname in de diafragma voorkeuze stand. Zoals ik eerder zei wilde ik een sluitertijd van ongeveer 15 seconden gebruiken. In de “ND Expert” app kan ik dan aflezen met welk diafragma ik de bewuste sluitertijd kan instellen die na omrekening deze 15 seconden belichtingstijd oplevert.  Bij deze foto was het F6.3 bij 1/60 seconde op iso 100. Het ND filter schuif ik in de filterhouder daarvoor nog mijn softgrad 3 stops grijsfilter. De camera gaat op manueel, diafragma 6.3 blijft gehandhaafd en stel de sluitertijd in op 15 seconden. De foto maak ik met een vertraging van twee seconden. Op dit objectief zit geen stabilisatie dus hoef ik deze ook niet uit te schakelen.

Na 17 seconden wordt het resultaat zichtbaar. Zoals vermeld moest ik eerder vluchten door de hevige hagelbui. Dan thuisgekomen is het een kwestie van SD kaart in de laptop en importeren in Lightroom. Bijgevoegd de geoptimaliseerde resultaten echter wel omgezet in zwart wit.

Fotograferen en editeren


Wellicht een beetje vreemde titel voor dit artikel, maar het geeft wel de lading weer van een middagje fotograferen.

Op stap met mijn Nikon D7500, 18-140mm nikon zoomlens en mijn nieuwste speeltje, de Samyang 24mm tilt en shift objectief. Aanvankelijk was het mijn bedoeling architectuurfoto’s te maken bij de Erasmusbrug in Rotterdam centrum, echter werd het het Zuidelijk randpark in Rotterdam zuid/Barendrecht.

Het Samyang 24mm tilt&shift objectief heeft en geeft vele mogelijkheden in het tilt en shift gebeuren met de daarbij behorende geweldige effecten. Er wordt zeker meer gevraagd van je compositievermogen, de instellingen van je camera. Creativiteit, bezig zijn met de mogelijkheden van dit prachtige objectief.

Maar deze bijzondere mogelijkheden en de daarbij uitkomende resultaten vragen soms wel om een bijzondere optimalisatie in Lightroom. En dan kom je in het fotogreaferen en editeren.

Het Witte Huis


Het Witte huis in Rotterdam heb ik al eerder gefotografeerd. De foto’s in dit artikel zijn gemaakt in 2016, echter voor de status van het Witte Huis maakt dit weinig tot geen verschil. Wat wel verschil maakt is de optimalisering van de foto’s in Lightroom.

Lightroom heeft anno 2021 bevat diverse updates in versies met betrekking tot het optimaliseren van foto’s in het algemeen gehad, en ook de routine en kennis van de gebruiker heeft een evolutie meegemaakt, waardoor de RAW bestanden van 2016 anno 2021 een mooier resultaat opleveren. Echter ook het inzicht in compositie heeft vorderingen gemaakt waardoor je dingen anders gaat zien en beoordelen. Vandaar deze 2016 foto’s opnieuw geoptimaliseerd. in een 2021 jasje.

Schouwplaats Zuiderpark Rotterdam


In het Zuiderpark te Rotterdam bevindt zich een bijzondere beeldentuin. Hier bevinden zich wand en gevelplastieken die ooit waren verwerkt in de Groote Schouwburg, welke naam later werd veranderd in Theater Zuidplein.

Het is een bijzondere verzameling van overblijfselen. Reden te meer om er eens een fotoshoot te maken.

Langesluitertijdfotografie en architectuur


Langesluitertijdfotografie en architectuurfotografie zijn beide twee takken in de fotografie die ik graag beoefen en waarom deze beide dan niet combineren. Uiteraard zijn hierbij mooie luchten onontbeerlijk om de effecten van de lange sluitertijd in je foto terug te kunnen zien.

Naast het effect van de beweging tijdens de lange sluitertijd en de gekozen architectuur welke je tijdens het fotograferen vastlegt is ook de optimalisering van je gemaakte foto achteraf bepalend voor het uiteindelijke resultaat.

Werken met de vastgelegde data, er uit halen wat er inzit en je wellicht tijdens het maken van de foto niet voor ogen had gehad te bereiken.

De sluitertijden variëren van 10 seconden tot 79 seconden.

De wereld die Tilt-Shift heet


Onlangs heb ik een Samyang 24mm Tilt-Shift objectief gekocht, een objectief met vele creatieve mogelijkheden. In bijgaand artikel wil ik een eerste aantal creaties publiceren die ik met dit objectief heb gemaakt. De plannen tot het maken van andere creatieve uitspattingen in verschillende onderwerpen, objecten zitten nog in mijn hoofd maar zullen zeker worden omgezet in visuele art-creaties.

Landschapsfotografie in Rotterdam; de Pendrechtse molen in winters landschap.


Na een week van werken waren de weersverwachtingen voor zondag gunstig. De voorspellingen waren een matige vrieskou, strakke blauwe lucht, kortom gunstig voor een speciale fotoshoot van de Pendrechtse molen welke staat aan de Charloisse Lagedijk 364, 2993 AG Barendrecht. De molen, gebouwd in 1731 stond voorheen op Rotterdams grondgebied, echter moest door wijzigingen in het bestemmingsplan in 1993 verhuizen naar zijn huidige standplaats, het Zuidelijk Randpark.

Ik heb de molen al diverse keren gefotografeerd, echter nog nooit in een winters landschap. Gezien de gunstige weersverwachtingen leek het mij die bewuste zondag (14 februari 2021) de ideale mogelijkheid. Echter bleek de strakblauwe lucht plaats te moeten maken voor een sluierbewolking welke echter naarmate de middag vorderde langzaam plaats maakte voor de blauwe lucht.

De meeste foto’s zijn gemaakt met mijn Nikon 18-140mm, echter enkele foto’s zijn gemaakt met een Samyang 24mm tilt&shift objectief.

Black&White


Een kleurenfoto visualiseert ons de gefotografeerde omgeving zoals we deze hebben vastgelegd. Er wordt je een afbeelding voorgehouden. Een afbeelding die voldoet aan de “normale omstandigheden” in ons denkbeeld, een afbeelding die voldoet aan “normale omstandigheden” die wij gewend zijn waar te nemen. We kijken naar de foto, maar we “zien” niets bijzonders. Een kant en klaar beeld wordt ons voorgehouden, een beeld dat we mooi kunnen vinden of niet, maar het prikkelt ons gevoel niet.

Maar wat als de kleuren ontbreken, wat als ons kant en klare beeld verdwijnt. Je kunt een boek lezen, waarin je de woorden van de schrijver/schrijfster opneemt in je gedachten, je het geschreven woord als een film voor je ziet. Je beleefd de woorden van de schrijver, het verhaal wat hij of zij voor ogen had vermengd met je eigen fantasie. Het is niet meer het verhaal van de schrijver maar je beleefd het boek zoals jij dit in gedachten interpreteert, beleefd. En dan wordt het boek verfilmd en krijg je in de bioscoop een kant en klaar verhaal voorgeschoteld.

Weet je nog, die kleurenfoto, het kant en klare beeld, de verfilming van het boek. Maar dan zie je die foto in zwart-wit, de kleuren zijn veranderd in een scala aan grijswaarden. Er wordt meer van je voorstellingsvermogen gevraagd, dit is niet een foto om naar te kijken, deze foto moet je “zien”, beleven, het boek!

Een zwart-wit foto vraagt meer van ons voorstellingsvermogen, onze fantasie, onze gedachten onze gevoelens. Door het ontbreken van de kleuren, verdwijnt het kant en klare concept. En dat is de kracht van de zwart-wit foto.

Landschapsfotografie met TiltShift objectief (2)


In het tweede deel van landschapsfotografie met tiltshift objectief ga ik meer in op de specifieke effecten die zijn te bereiken met de tilt functie van dit objectief. Hierbij wordt het voorste deel van het objectief geknikt zodat de scherptevlakken van de camera sensor en objectief niet meer parallel lopen. Hierbij bereik je het effect dat slechts een zeer klein deel van de foto scherp is.

Maar kun je dit dan niet bereiken met een reguliere lens en grote diafragma opening? Zelfs in de gunstigste omstandigheden te weten: grote diafragma opening, grote brandpuntsafstand en korte werkafstand bereik je nog niet het effect wat je zonder moeite kan bereiken met de Tilt functie van het Tilfshift objectief.

De foto’s zijn geoptimaliseerd in Lightroom wat betreft de normale nabewerking en de toevoeging van de kleureffecten.

Landschapsfotografie met TiltShift objectief (1)


Wanneer je denkt aan een tilfshift objectief denk je aan architectuurfotografie, denk je aan het fotograferen van gebouwen. Je gebruikt hiervoor de tilt functie in verticale richting van dit objectief. Maar draai je het objectief een kwart slag dan heb je deze tilt functie in horizontale richting. En in deze stand is het tiltshift objectief uitermate geschikt voor panorama foto’s.

Waarom de tiltfunctie van het tiltshift objectief gebruiken voor panorama foto’s als je ook een supergroothoek van 10-20mm kunt gebruiken? De 10-20mm supergroothoek heeft weliswaar een grote beeldhoek in de horizontale richting, maar ook in de verticale richting, en dit is juist bij panoramafoto’s in een aantal gevallen niet wenselijk. Deze panoramafunctie kun je niet alleen in horizontale richting maken maar ook in verticale richting waarbij drie foto’s in verticale richting worden gemaakt.

Onlangs (eind november) heb ik een samyang 24mm tiltshift lens aangeschaft en afgelopen zondag (20-12-2020) uitvoerig mee gespeeld, geëxperimenteerd in het Zuidelijk Randpark. In dit artikel wil ik de panorama foto’s laten zien. Er worden hierbij drie foto’s gemaakt die elkaar overlappen en in Lightroom tot één foto naadloos worden samengevoegd.

Het objectief moet volledig manueel worden ingesteld.

Het Stadionpark IJsselmonde


Het Stadion Park in Groot-IJsselmonde staat wellicht beter bekend als het park Twee Heuvels. Het park is in 1971 aangelegd en bestrijkt ongeveer 50 hectare. Het park ligt op loopafstand van mijn huis en daardoor een regelmatig bezocht stukje natuur.

Voor mijn item “landschapsfotografie in Rotterdam” heb ik al regelmatig het park bezocht en zal nog zeker vaker bezoeken. Op deze shoot ben ik eigenlijk wel een beetje heel erg trots. Uiteraard zijn de foto’s met zorg gemaakt en ge-optimaliseerd in Lightroom.

De long exposure foto’s bij de boom begon eigenlijk waarbij de wolkenbeweging zich van links naar rechts over de foto verplaatst. Toen ik de foto op mijn LCD scherm zag dacht ik, de wolken van links naar rechts, dat betekent als ik mijn camera standpunt 90 graden moet verplaatsen om een mooier effect te krijgen. En zo werd een aantal foto’s maken een waar project. De sluitertijden van de vier long exposure foto’s zijn resp. 73 seconden, 53seconden, 169 seconden en 104 seconden.

Landschapsfotografie in Rotterdam; terug in de tijd.


Het voordeel van je volle SD geheugenkaartjes opslaan op je externe schijf is dat je nog eens in het verleden kunt duiken en “oude” foto’s opnieuw in lightroom importeren en opnieuw optimaliseren.

Deze foto’s heb ik op gemaakt op 23 maart 2014 in het Zuiderpark te Rotterdam. Mijn toenmalige camera was de Nikon D5200. Ruim zes jaar terug in de tijd.

Landschapsfotografie in Rotterdam; Bracketing.


In deze fotoshoot ben ik aan de gang gegaan met foto-bracketing. Bij foto-bracketing maak je meerdere foto’s van hetzelfde onderwerp, echter met verschillende sluitertijden. Hierbij maak je gebruik van de belichtingscompensatie. Uiteraard staat je camera op statief. Na even wat nazoeken op youtube omtrent de bracketing instellingen op mijn camera (Nikon D7500) kwam ik op de volgende instellingen:

-2.0 / -1,3 / -0,7 / 0 / +0,7 / +1,3 / +2,0

Ik wilde de belichtingen bij de foto’s niet te groot maken. Echter bij het importeren van de foto’s in Lightroom heb ik niet alle foto’s gebruikt maar een selectie van 3 a 4 foto’s gemaakt om samen te voegen.

Na het samenvoegen van de foto’s in Lightroom heb ik deze tevens geoptimaliseerd. Hierbij de uiteindelijke resultaten.

Landschapsfotografie in Rotterdam; Ondergaande zon


Al twee keer eerder ben ik op deze plek geweest om een ondergaande zon te fotograferen, en wel op 19 april en 24 mei van dit jaar (2020). Driemaal scheepsrecht zegt het spreekwoord dus was het afgelopen 15 september wederom.

De plek, in het Zuidelijk Randpark bij de Pendrechtse molen en tevens nabij restaurant Vrijenburg, In eerste instantie had ik een mooier schouwspel in gedachten maar de natuur doet wat het doet en daar zal ik het mee moeten doen.

De gemaakte foto’s zijn dit keer een mengeling van alleenstaande foto’s en gemaakt in een bracketing serie welke in Lightroom zijn samengevoegd en verder geoptimaliseerd. Uiteraard zijn de foto’s gemaakt vanaf statief, met mijn Nikon D7500 en gebruik makend van het polarisatiefilter en softgradfilter 3 stops van Benro.

Landschapsfotografie in Rotterdam; Zuidelijk Randpark.


Het zuidelijk randpark is een uitgestrekt natuurgebied dat spreekwoordelijk bij mij in de achtertuin ligt, en ik al meerdere keren heb bezocht en gefotografeerd. En toch probeer ik de omgeving weer net iets anders in beeld te krijgen om niet in herhalingen te vallen.

Deze foto’s zijn tot stand gekomen door gebruik te maken van bracketing. De reeks van belichtingen was hierbij als volgt ingesteld:

-2.00 / -1.3 / -0,7 / 0 / +0.7 / +1.3 / +2.00

De stappen had ik bewust niet te groot gekozen. Thuis op de laptop heb ik een 3 tot 4 foto’s uit iedere reeks geselecteerd om vervolgens in Lightroom samen te voegen en verder te optimaliseren.

Om een verschil te kunnen waarnemen heb ik uit iedere reeks 1 foto geselecteerd die naar mijn idee de juiste belichting had, en deze in Lightroom geoptimaliseerd. Daarnaast heb ik de samengevoegde foto in Lightroom geoptimaliseerd om zo te kunnen beoordelen of alle moeite niet voor niets was geweest. Door de uiteindelijke resultaten naast elkaar te leggen en te vergelijken bemerkte ik in de samengevoegde foto’s net iets meer details.

Hierbij de resultaten van deze bracketing shoot.