Is mijn sensor vuil?


Is de sensor van jouw spiegelreflexcamera schoon?? Ja dat denk ik wel. Maar weet je dit zeker!!

Het is mij wel eens gebeurd. Je gaat foto’s maken en na de shoot richting huiswaarts om de raw bestanden in Lightroom te importeren en te bewerken tot de uiteindelijke Jpegs zoals jij ze wil hebben. Maar het enthousiasme en passie die je had bij het maken van de foto’s slaat al gauw over in irritatie en ontevredenheid. Wat zijn die irritante vlekken op je foto, waar komen ze vandaan?De oorzaak ligt in een vervuilde sensor. Vooral bij het wisselen van de lenzen tijdens het foto’s maken heb je de grootste kans op vuiltjes die op je sensor komen.

Maar hoe controleer je op een eenvoudige manier of je sensor werkelijk vuil is.

Iedereen die met een digitale spiegelreflex camera fotografeert komt vroeg of laat op het punt dat de sensor een keer moet worden schoongemaakt, ongeacht of de camera zelf is voorzien van een sensor reiniging systeem. Dit schoonmaken kan vaak op een droge manier gebeuren, maar er zijn soorten verontreiniging waarvoor een vochtige schoonmaakbeurt een must is.

Is mijn sensor vervuild?

  • Alvorens we gaan testen of de sensor vervuild is, stellen we de camera als volgt in:
  • We plaatsen een groothoeklens op de camera.
  • We maken gebruik van de diafragmavoorkeuze stand en draaien het diafragma naar een zo’n klein mogelijke opening (diafragma 22 of 32).
  • De iso stand naar de laagste waarde (100).
  • Schakel de auto-focus stand uit.
  • We kunnen nu de camera richten op een stuk wit papier of een witte gladde muur.
  • Door bovenstaande instellingen zal de camera een langzame sluitersnelheid kiezen en dat is precies wat we nodig hebben.
  • Als we op de ontspanknop drukken maken we tegelijkertijd ronddraaiende bewegingen met de camera. Door de combinatie langzame sluitersnelheid en beweging van de camera ontstaat er een bewegingsonscherpte die er voor zorgt dat eventuele oneffenheden op papier of muur onscherp worden afgebeeld en dus niet worden aangezien als vlekjes op de sensor.

En nu komt het moment van de waarheid als we de foto op het LCD scherm van de camera, of beter, op het scherm van je laptop of desktop gaan bekijken.
Importeer de gemaakte foto in je beeldbewerkingsprogramma en bekijk de foto op 100% grootte.

Twee soorten verontreiniging;
Om te beginnen bestaan er twee soorten verontreiniging. Bij de ene soort gaat het om (kleine) stofdeeltjes of haartjes die tijdens een lenswissel in de camera zijn gekomen en die los op de sensor liggen. En bij de andere soort gaat het om opgedampte, of anderszins op de sensor terecht gekomen druppeltjes die op de sensor liggen en zich min of meer hebben gehecht aan het oppervlak van de sensor.

Droge verontreiniging;

3889830852_2a89a8cf2b_z
Als je last hebt van droge verontreiniging zie je streepjes of stipjes op de foto. Dit soort vervuiling is makkelijk weg te halen met een sensor brush zoals die van Visible Dust. Deze Sensor Brush is een soort kwastje die, aangedreven door een motor, heel snel kan draaien waardoor deze statisch geladen wordt. Wanneer het kwastje statisch geladen is, trekt het stof aan. Als je de kwast nu over de sensor beweegt, zal het stof op de sensor in de kwast trekken en dus verdwijnen van de sensor. De camera onderste boven houden en de sensor met een blaasbalg schoonblazen heeft ook effect.

Natte verontreiniging;

stof1
Bij natte verontreiniging gaat het om verontreiniging die zich heeft vastgehecht aan het oppervlak van de sensor en daar niet vanaf komt wanneer je deze schoonmaakt met een statische kwast. Om dit vuil te verwijderen moet je dus gebruik maken van een natte oplossing, namelijk een sensor swab met de juiste vloeistof.

Een sensor swab heeft aan het uiteinde de breedte die je nodig hebt voor het soort sensor dat er mee wordt schoon gemaakt. Er bestaan dus verschillende maten swabs, let hierop bij de aanschaf van de swabs. De beschikbare breedtes zijn 11mm, 16mm (APS-C sensor) en 24mm (full-frame sensor).

1006910

 

Een swab heeft per definitie een stokje dat je gebruikt om gedoseerde kracht uit te oefenen op de sensor. Je mag uiteraard nooit teveel kracht op een sensor zetten, maar met te weinig kracht haal je het vuil niet van de sensor af. Een goed gebruik van de swab is als u deze onder een kleine schuine hoek gebruikt waarbij de swab lichtjes doorbuigt. Op deze manier kan u nooit teveel kracht zetten en dus ook niet uw sensor beschadigen.
Wat betreft de beschadiging van de sensor. Bij het gebruik van een swab raak je nooit de sensor zelf aan. Op het sensor ligt een afdekglaasje. Op dit glaasje bevinden zich ook de vuiltjes en/of verontreiniging.

De spiegel omhoog klappen.

Alvorens tot reiniging van de sensor over te gaan, zullen we deze moeten kunnen bereiken. Belangrijk is dit altijd te doen met een volle accu in je camera.
Er bestaan verschillende manieren om de spiegel omhoog te klappen, maar er is maar één manier die juist is, en dat is de functie in het menu van je camera om de spiegel omhoog te klappen voor sensor reiniging. De werkwijze kan per merk verschillen. Raadpleeg bij twijfel altijd de handleiding van je camera.

Een vaak gehoorde redenering dat je de camera ook in de Bulb stand kunt zetten om de spiegel omhoog te klappen en het sluitergordijn te openen is zeer gevaarlijk. Je loopt op deze manier namelijk het risico dat het sluitergordijn weer dicht klapt op het moment dat je nog met een swab bezig bent, waardoor het sluitergordijn beschadigd. Bovendien is tijdens het maken van een foto in de Bulb stand de sensor van de camera statisch geladen. Een statisch geladen oppervlak trekt stof aan, zo ook je sensor in deze toestand. Raadpleeg bij twijfel de handleiding van je camera wat betreft de opklapstand van de spiegel voor sensorreiniging.

De juiste vloeistof
De vloeistoffen van Photographic Solutions zijn de meest verkochte vloeistoffen voor het schoonmaken van sensoren en hebben een verschillende samenstelling.
Eclipse vloeistof.

photographic-solutions-eclipse
Eclipse is een 100% Methanol vloeistof die gebruik wordt op een groot aantal, voornamelijk oudere modellen digitale spiegelreflex camera’s. Eclipse is de meest agressieve vloeistof van de twee aangeboden typen.
E2 vloeistof

photographic-solutions-eclipse-e2
E2 is een vloeistof die bestaat uit een mengsel van Methanol, Ethanol en Isopropanol en is minder agressief dan Eclipse. Deze vloeistof wordt voornamelijk gebruikt bij nieuwere typen sensoren waarbij een TinOxide coating is gebruikt op het filter.
Gebruik nooit een schoonmaak alcohol <96% Ethanol) omdat dit veel agressiever is dan Eclipse of E2.

Sensor reiniging.

 

Dit artikel heeft al eerder op mijn site gestaan (als bericht en nu als pagina) waarbij enkele van mijn volgers het artikel hebben geliked of gereageerd. Bedankt hiervoor Hillechien, Indah Susanti, Edward Mc Dunn, Geert de Brabander, Ajeetje en Elly van Veen. Helaas kon ikjullie likes en commentaren niet meenemen dus doe ik het op deze manier. Nogmaals bedankt voor jullie like en/of reactie.

Bovenstaand artikel heb ik met zorg geschreven en samengesteld. Mochten er onverhoopt aan-of opmerkingen zijn, onduidelijkheden of heb je vragen of aanvullingen dan hoor ik dit graag via mijn email: micheljansenfotografie@mail.com.