Vibration Reduction en meer.


In dit artikel wil ik het graag hebben over de onscherpte van het beeld als gevolg van camera trilling welke ten grondslag ligt aan een te langzame sluitersnelheid en een minder vaste hand van fotograferen. Vooral bij het gebruik van objectieven met een langere brandpuntsafstand kan dit zich voordoen. Uiteraard is dit per persoon verschillend. Even ter verduidelijking, het gaat hierbij dus om het niet stil kunnen houden van de camera tijdens de belichting van de foto. Een externe oorzaak. Dit in tegenstelling tot een interne oorzaak waarover later meer.
Veel objectieven beschikken over een zogenaamde “VR” instelling (bij Nikon) om deze beeldonscherpte te voorkomen. Maar hoe werkt dit?
De onscherpte van het beeld wordt veroorzaakt door een kleine beweging of trilling van het objectief. Ik zeg hier met nadruk objectief en niet camera, daar het VR systeem zich in het objectief bevindt. Uiteraard zijn objectief en camera met elkaar verbonden.
Deze hoeveelheid cameratrilling of hoeksnelheid wordt gemeten door twee sensoren waarbij
sensor 1 de verticale bewegingen detecteert “pitching” en een tweede sensor de horizontale bewegingen meet “yawing”. Diagonale bewegingen van het objectief worden door beide sensoren als een resultante in horizontale en verticale bewegingen geregistreerd.
Deze gemeten gegevens met betrekking tot de hoeksnelheid worden naar een micro-computer gestuurd die in de lens is ingebouwd. Waarop deze mirco-computer de benodigde tegengestelde lensbeweging berekend om de verticale als wel de horizontale bewegingen te compenseren en uit te voeren.

image-1

Deze compensatie wordt uitgevoerd door twee “VCM’s” (Voice Coil Motors). Deze tegengestelde lensbeweging wordt geregeld door de elektrische stroom in het magnetische veld van de beide VCM’s.
Deze compensatie wordt bij de meeste VR lenzen geactiveerd door de ontspanknop lichtjes in te drukken. Uiteraard is dit een summiere beschrijving betreffende wat zich allemaal afspeelt tijdens dit proces.
In het algemeen wordt gesproken en gezegd om de VR instelling uit te zetten indien de camera op een statief wordt geplaatst. Tijdens de research omtrent informatie rondom dit artikel stuitte ik op een wirwar van informatie of de VR nu wel of niet uitgeschakeld moet worden.
In het begin van dit artikel schreef ik over een externe en interne oorzaak van onscherpte door het niet stil kunnen houden van objectief en camera.
Welke is deze interne oorzaak?
Het licht afkomstig van het beeld wat wij willen fotograferen treedt door de lens en wordt via een spiegel, geplaatst in de camera onder een hoek van 45 graden en via een prisma naar de zoeker van de camera getransporteerd. Bij het maken van de foto klapt de spiegel op, de sluiter opent zich om vervolgens de sensor te belichten.
Het algemene advies luidt: indien de camera op een statief wordt geplaatst, VR instelling uitzetten.
De camera staat stabiel en wanneer we de VR instelling aan zouden laten staan, zou dit kunnen leiden tot een onscherpte doordat de VR zou kunnen reageren en dus compenseren op een trilling die er niet is. En deze compensatie zou dan een onscherpte teweeg brengen.
Terug naar de spiegel, of specifieker omschreven, het opklappen van de spiegel. Dit zou een bewegingsonscherpte kunnen veroorzaken welke schijnbaar niet door het VR systeem kan worden gedetecteerd.
Hoe is dit opklappen van de spiegel dan te ondervangen?
In het menu van de camera bevindt zich een instelling, de vertragingsstand. Hierbij kunnen we door middel van een vertraging van 1, 2 of drie seconden de spiegel laten opklappen waarna de sluiter zich pas na de ingestelde vertraging opent en de sensor belicht. En zo omzeilen we dus de eventuele bewegingsonscherpte veroorzaakt door het opklappen van de spiegel.
Samenvattend kunnen we dus vaststellen dat de VR stand is ter voorkoming van onscherpte door beweging van de fotograaf zelf tijdens het maken van de foto vooral bij gebruik van telelenzen, en de vertragingsstand welke een instelling is die we gebruiken bij langere sluitertijden en de camera op een statief is geplaatst.
Het uitzetten van de VR stand bij het gebruik van de camera op een statief is geen wet, wellicht een regel die je naar eigen inzicht kan uitvoeren. Of het laten aan staan van de VR instelling bij gebruik van statief een nadelig effect op eventuele bewegingsonscherpte geeft is niet bewezen, althans ik heb er geen artikelen over gevonden, echter wordt veronderstelt. Ik heb zelfs een artikel gelezen waarin wordt vermeld dat de onscherpte ontstaan door het opklappen van de spiegel in de moderne objectieven wel door de VR instelling wordt gecompenseerd wat dus een indicatie zou zijn de VR aan te laten staan bij het gebruik van camera op statief.

Michel Jansen, micheljansenfotografie.

Full frame – APS-C op een andere manier bekeken.


Full frame sensor en APS-C sensor,

In dit artikel wil ik geen vergelijkingen gaan maken tussen het kwaliteitsverschil met betrekking tot een full frame en APS-C sensor. Dit is al veelvuldig gedaan in geschreven artikelen en/of video’s op Youtube.
Ik wil beide sensor afmetingen op een geheel andere manier vergelijken en dan niet met betrekking tot de directe gevolgen in het verschil in afmeting, maar de indirecte gevolgen op de grootte beeldvlak foto/ brandpuntsafstand/ en ISO instelling.
Het formaat van de fullframe sensor is 35.9mm x 23,9mm.
Het formaat van de (Nikon) APS-C sensor is 23.5mm x 15.6mm.
Wellicht heb je wel eens gehoord van de crop-factor. De cropfactor is een getal welke de verhouding aangeeft tussen de diagonaal (in inches) van de full frame sensor en de     APS-C sensor (van Nikon).
De diagonale afmeting van de full frame sensor is 1.70 inch;
De diagonale afmeting van de Nikon APS-C sensor is 1,13 inch.
Bij Nikon is deze cropfactor 1,52 afgerond 1,5. En deze cropfactor is het kardinale getal in de berekeningen die gaan volgen.

We maken met een fullframe camera een foto met een 50mm lens.
Plaatsen we deze 50mm lens op een APS-C camera dan wordt de beelduitsnede van de foto zodanig alsof het lijkt dat we fotograferen met een 50 x 1,5 = 75mm lens. Het onderwerp is dus groter, terwijl de totale beeldhoek wordt verkleind met een factor van 1,5.
Willen we nu een gelijke beelduitsnede en grootte van onderwerp hebben met de APS-C camera als bij de de full-frame camera het geval is, zullen we een 50 / 1,5 is 30mm lens (in de praktijk een 35mm lens) moeten gebruiken.
Dus een full-frame sensor met 50mm objectief geeft een (bijna) gelijke beeldhoek/beelduitsnede als de 35mm objectief op de APS-C sensor.

Als we de foto gemaakt met de full-frame camera met het 50mm objectief bekijken ten opzichte van de APS-C sensor met het 35mm objectief, zien we met betrekking tot de scherptediepte een mindere scherptediepte bij de full frame als bij de APS-C foto.
Scherptediepte is onder meer afhankelijk van de grootte van het diafragma. Willen we dus een gelijke scherptediepte krijgen met beide sensor formaten zullen we de diafragma-opening van het 35mm objectief op de APS-C sensor met een factor 1,5 moeten vergroten t.o.v. de 50mm op de full frame.
Hebben we een diafragma 4.0 gebruikt op de full frame dan zal het diafragma op de 35mm APS-C moeten worden vergroot met 4,0 / 1,5 = 2,6 (in de praktijk 2,8) om een zelfde scherptediepte te bereiken.
Dus willen we eenzelfde scherptediepte, verkregen met een full-frame camera met 50mm op F4.0 bereiken op een 35mm camera met APS-C sensor, zullen we de getalswaarde van het diafragma met een factor 1.5 moeten verlagen

Het diafragma hebben we vergroot van 4.0 naar 2.8 op de APS-C camera om een gelijke scherptediepte te bereiken als bij de 50mm full-frame camera, echter maken we nu met de APS-C camera een foto bij een gelijkblijvende sluitertijd, zien we een overbelichte foto.
Dit kunnen we compenseren door de …..inderdaad cropfactor, echter nu met een iets andere formule. De full-frame camera hadden we ingesteld op 400 ISO. Willen we nu een zelfde belichting hebben met de APS-C camera met het 35mm objectief, F2,6 dan wordt de iso instelling:

Iso / (cropfactor)kwadraat = 400 / (1.5×1.5) = Iso 180.

Dus willen we een ISO instelling van de Full frame camera omzetten naar een equivalente ISO instelling voor de APS-C camera om zo eenzelfde belichting te verkrijgen is deze te berekenen volgens bovenstaande formule.

Op deze manier hebben we, een foto gemaakt met een full frame camera
(sensor afmeting 35,9mm x 23,9mm) in gelijke grootte, scherptediepte en belichting gedupliceerd naar een APS-C camera (sensor afmeting 23.5mm x 15.6mm).

Bovenstaande theoretische benadering kunnen we op een eenvoudige manier in de praktijk toepassen. Echter gaat de theoretische benadering in de praktijk mank bij het gebruik van lichtgevoelige full frame objectieven. Gebruiken we een 105mm F1.4 objectief op de full frame, zou het diafragma op de APS-C camera moeten worden teruggebracht naar F0.9!! En daar loopt onze theoretische benadering in de praktijk spaak.

Tot zover deze geheel andere benaderingswijze/vergelijking tussen de full frame sensor en de APS-C sensor, welke ik overigens in een video tegenkwam op Youtube. Het leek mij weer eens een andere benadering van de eeuwige strijd tussen full-frame en APS-C sensoren echter nu op een vriendelijke wijze vergeleken.

Michel Jansen; micheljansenfotografie.

Monopod of Tripod


 

Onlangs had ik via een chatsessie een vraag van een mede amateurfotografe waarmee ik regelmatig praat, discuseer, maar ook advies geef over allerlei zaken die met fotografie van doen hebben.
De vraag betrof hier de aankoop van een monopod of tripod, het verschil tussen beide en waar zij specifiek meer aan zou hebben.
Beide, monopod en tripod, hebben hun gebruikers voordelen en nadelen. Persoonlijk maak ik afwisselend gebruik van beide.
monopod
De monopod is compacter en lichter van gewicht, makkelijker mee te nemen, of te bevestigen aan je rugzak, omdat deze slechts uit één poot bestaat, eventueel voorzien van een balhoofd.
De tripod is daarentegen zwaarder, minder compact omdat deze bestaat uit drie poten en een middenzuil. Qua lengte (ingeschoven) zullen beide niet veel voor elkaar onderdoen.
Echter de kernvraag is: Waar ga je de mono- of tripod voor gebruiken.
Een monopod dient als extra ondersteuning, en verhoogd daarmee de stabiliteit van je camera, vooral bij het gebruik van de grotere zoom- en telelenzen. Het kiezen van je compositie, de vrijheid qua camerastandpunt is beperkter dan het fotograferen uit de vrije hand maar is nog wel redelijk qua bewegingsvrijheid bij het gebruik van de monopod. Kernpunt blijft dat je de monopod altijd zelf zal moeten vasthouden. Kortom de monopod dient als extra steun bij het voorkomen van bewegingsonscherpte veroorzaakt door beweging van de camera.
tripod
De tripod geeft de fotograaf een vaste fundatie, een stevige en trillingsvrije compositie, een vast camerastandpunt. In die omstandigheden waarbij bewegingsonscherpte niet gewenst is, of dat het onmogelijk is de camera gedurende langere tijd stil te houden, gebruikt men de tripod. Met een goede tripod staat je camera als een huis.
Zowel de monopods als de tripods zijn te leveren in:
diverse materialen waaronder aluminium, carbon fiber en titanium;
een diversiteit in werkhoogten;
een reeks aan maximale belasting waaronder het statief gebruikt kan worden;
het gewicht van de mono-tripod zelf, dit uiteraard tevens afhankelijk van het materiaal;
maar ook een grote breedte in aanschafkosten.
Zelf heb ik onlangs een monopod en tripod aangeschaft van het merk Benro welke qua specificaties, handzaamheid, gebruiksgemak, maar ook zeker in prijs/kwaliteitsverhouding ver boven andere merken uitstak.

Michel Jansen
micheljansenfotografie
micheljansenfotografie@mail.com

De zin en onzin van het UV filter (2)


In dit tweede deel van mijn artikel “de zin en onzin van het UV filter” wil ik een geheel ander (nadelig) aspect van het UV filter toelichten, namelijk de verschuiving van licht.

Wanneer licht op een lens invalt wordt het licht, door de kromming van de lens, gebroken naar het brandpunt van deze lens. Het licht verandert van richting, waarbij de kromming van het voor- en achtervlak van de lens bepalend is voor de sterkte en dus de mate van breking van het licht. Een foto-objectief is samengesteld uit een aantal elementen en samengestelde elementen van lenzen, met ieder zijn specifieke breking om tenslotte het beeld, bij een juiste scherpstelling, op de lichtgevoelige sensor te laten vallen. Tot zover kan het licht onbelemmerd zijn weg door het objectief vervolgen tot en met aan de lichtgevoelige sensor.

Het UV filter is een vlakke glasplaat met een bepaalde dikte. Wanneer licht op het UV filter invalt, zal dit licht geen breking ondergaan, het voor- en achtervlak van het filter zijn immers vlak. In de optica zeggen we, de straal of radiï van het voor- en achtervlak van het UV filter liggen in het oneindige. Licht dat invalt op het UV filter zal na passage van de planparallelle glasplaat geen breking ondervinden en dus in dezelfde richting zijn weg vervolgen. Echter er is een MAAR……

De optische dichtheid van lucht is vastgesteld op 1.0. De optische dichtheid (of brekingsindex) van glas is 1,52. Wanneer een lichtstraal loodrecht op het UV filter invalt, zal deze na passage van het filter, zijn weg in dezelfde richting vervolgen. De lichtstraal welke het UV filter onder een hoek benaderd, zal onder invloed van de hogere optische dichtheid van het UV filter, na passage zijn richting vervolgen, echter wel evenwijdig verschoven!!

parallel

Een uitleg op bovenstaande tekening is wellicht gewenst. De invallende lichtstraal (1) ondergaat een breking als gevolg van het feit dat deze vanuit lucht (het optisch dichter)  UV filter binnentreedt. De lichtstraal 1′ ondergaat een zelfde breking, echter in tegenovergestelde waarde en richting bij de overgang van het optisch dichter UV filter naar lucht. De uittredende lichtstraal 1″ behoudt zijn originele richting echter is onder invloed van het optisch dichtere UV filter evenwijdig verschoven.

Wat heeft dit tot gevolg?

Ik kan hier d.m.v optica wetten dieper op ingaan, echter kan ik ook het gevolg van deze evenwijdige verschuiving onthullen. Ik kies voor het laatste.

Afhankelijk van de afstand van object tot sensor en het gekozen diafragma komt bij gebruik van een UV filter, na scherpstelling, het beeld niet op de sensor te liggen, maar achter de sensor. Kortom, het beeld op de sensor heeft niet zijn volledige scherpte, echter is deze onscherpte niet zichtbaar in de zoeker. Dit als gevolg van de evenwijdige verschuiving door het UV filter.

Zoals eerder vermeld is deze onscherpte afhankelijk van instelafstand en diafragma opening en zal deze onscherpte zeker niet een onscherpe foto veroorzaken, maar indien je, zoals ik, hoge eisen stel aan de scherpte van je foto’s, zeker wel zichtbaar voor de serieuze fotograaf.

Michel Jansen  –  micheljansenfotografie


De zin en onzin van het UV filter


Waarom dit artikel.                                                                                                                                              Wel het UV filter intrigeert mij, het irriteert mij, en bovenal vraag ik mij af: “heeft het UV filter nog wel een functie in de fotografie?”

Het wezenlijke doel van het UV filter is, zoals de naam al zegt, het filteren van het onzichtbare UV licht. Maar heeft het aanwezige UV licht (uitgezonderd in het hooggebergte en sneeuwlandschap) nog invloed op de kleur van de foto na het passeren van de vele lenzen waaruit een objectief heden ten dage is samengesteld. Het doel van het UV filter is naar mijn idee een beetje achterhaald. Waarom het filter dan nog op je objectief laten zitten of ernstiger nog, waarom nog een UV filter aanschaffen?

UV filters zijn te koop vanaf €10,00 tot ruim €250,00!! Wanneer ik de informatie of specificaties van het product omtrent het doel en gebruik van het UV filter lees,  stuit ik iedere keer op een terugkerend zinnetje: “Het UV filter biedt een goede bescherming van de frontlens tegen krasjes van uw dure objectief”.

Onlangs heb ik een nieuw objectief gekocht voor mijn Nikon spiegelreflex camera.  Het objectief wordt geleverd in een stevige lenstas en zowel aan de voorzijde- als achterzijde van het objectief voorzien van een lensdop. De voorste lensdop zit middels een klemsysteem op het objectief, de achterste lensdop is voorzien van een schroefdraad. Het doel van deze lensdoppen is niet alleen bescherming te geven tegen transportschade, maar deze lensdoppen bieden bescherming van zowel de voorzijde van het objectief als de achterzijde tijdens de gehele levensduur van de lens. Kortom de gratis meegeleverde lensdoppen beschermen zowel de voor-als achterzijde van de lens. Ze dienen ter bescherming!!

Het bovenstaande te hebben gelezen, te overdenken, te evolueren, vraag ik mij het volgende af. Hoe fotografeer je, wat fotografeer je, hoe ga je met je lens om wat er voor zorgt dat tijdens het maken van een foto de kans aanwezig is dat de frontlens van je objectief beschadigd raakt? Ik maak al ruim 35 jaar foto’s, maar nog nooit en te nimmer is mijn frontlens van mijn objectief beschadigd tijdens het maken van een foto. Klaar met fotograferen, voorste lensdop op het objectief, lens van de camera draaien, cameradop op de camera zelf,  achterste lensdop op het objectief en opbergen. Wat kan er misgaan?

Waarom heb je dan een UV filter op je camera ter bescherming van je frontlens? Want naast dit “schijnbare voordeel” of erger nog “schijnbare bescherming” welke het UV filter zou bieden, heeft het UV filter ook serieuze nadelen. Zodanige nadelen, waarbij ik mij afvraag: waarom koop ik een objectief van €400 – €500 en draai hier een UV filter voor. Waarom koop ik geen objectief van €100 – €150. Waarschijnlijk is het antwoord dat het eerste objectief beter van kwaliteit is! Maar waarom verlaag ik deze kwaliteit dan met het voordraaien van een UV filter van €25,00. Wellicht iets om over na te denken. Hierover meer in mijn volgende artikel.

Michel Jansen –  micheljansenfotografie

 

 

Hoe controleer ik of mijn sensor vuil is.


Is de sensor van jouw spiegelreflexcamera  schoon?? Ja dat denk ik wel. Weet je dit zeker!!

Niets is zo vervelend als je na een fotoshoot je foto’s, in mijn geval, in Lightroom importeert om de gemaakte foto’s te bewerken tot jouw fotowerken. En dan zie je die storende en irritante verontreinigen op je sensor en dus zichtbaar op je foto’s.

Maar hoe controleer je op een eenvoudige en goedkope manier of je sensor werkelijk vuil is.

Plaats een groothoek-objectief op je camera. Instellingen: Iso 100/ stel camera in op diafragma voorkeuze / stel kleinste diagragma opening in /richt op een witte muur/druk de ontspanknop in EN beweeg je camera.

Bekijk de gemaakte foto op je laptop, (lekker vergroot).  Is deze Schoon??

Waarom de camera bewegen? Dit is om uit te sluiten dat eventuele ongerechtigheden op de muur waarop je richt als vuil op de sensor worden aangezien. Beweeg je de camera, dan worden deze ongerechtigheden onscherp, of in het geheel niet waargenomen op de foto, in tegendeel tot de ongerechtigheden op de sensor welke wel goed zichtbaar worden.

Michel Jansen  MichelJansen©Fotografie

8118798174_f96854ab84_c