De zin en onzin van het UV filter (2)


In dit tweede deel van mijn artikel “de zin en onzin van het UV filter” wil ik een geheel ander (nadelig) aspect van het UV filter toelichten, namelijk de verschuiving van licht.

Wanneer licht op een lens invalt wordt het licht, door de kromming van de lens, gebroken naar het brandpunt van deze lens. Het licht verandert van richting, waarbij de kromming van het voor- en achtervlak van de lens bepalend is voor de sterkte en dus de mate van breking van het licht. Een foto-objectief is samengesteld uit een aantal elementen en samengestelde elementen van lenzen, met ieder zijn specifieke breking om tenslotte het beeld, bij een juiste scherpstelling, op de lichtgevoelige sensor te laten vallen. Tot zover kan het licht onbelemmerd zijn weg door het objectief vervolgen tot en met aan de lichtgevoelige sensor.

Het UV filter is een vlakke glasplaat met een bepaalde dikte. Wanneer licht op het UV filter invalt, zal dit licht geen breking ondergaan, het voor- en achtervlak van het filter zijn immers vlak. In de optica zeggen we, de straal of radiï van het voor- en achtervlak van het UV filter liggen in het oneindige. Licht dat invalt op het UV filter zal na passage van de planparallelle glasplaat geen breking ondervinden en dus in dezelfde richting zijn weg vervolgen. Echter er is een MAAR……

De optische dichtheid van lucht is vastgesteld op 1.0. De optische dichtheid (of brekingsindex) van glas is 1,52. Wanneer een lichtstraal loodrecht op het UV filter invalt, zal deze na passage van het filter, zijn weg in dezelfde richting vervolgen. De lichtstraal welke het UV filter onder een hoek benaderd, zal onder invloed van de hogere optische dichtheid van het UV filter, na passage zijn richting vervolgen, echter wel evenwijdig verschoven!!

parallel

Een uitleg op bovenstaande tekening is wellicht gewenst. De invallende lichtstraal (1) ondergaat een breking als gevolg van het feit dat deze vanuit lucht (het optisch dichter)  UV filter binnentreedt. De lichtstraal 1′ ondergaat een zelfde breking, echter in tegenovergestelde waarde en richting bij de overgang van het optisch dichter UV filter naar lucht. De uittredende lichtstraal 1″ behoudt zijn originele richting echter is onder invloed van het optisch dichtere UV filter evenwijdig verschoven.

Wat heeft dit tot gevolg?

Ik kan hier d.m.v optica wetten dieper op ingaan, echter kan ik ook het gevolg van deze evenwijdige verschuiving onthullen. Ik kies voor het laatste.

Afhankelijk van de afstand van object tot sensor en het gekozen diafragma komt bij gebruik van een UV filter, na scherpstelling, het beeld niet op de sensor te liggen, maar achter de sensor. Kortom, het beeld op de sensor heeft niet zijn volledige scherpte, echter is deze onscherpte niet zichtbaar in de zoeker. Dit als gevolg van de evenwijdige verschuiving door het UV filter.

Zoals eerder vermeld is deze onscherpte afhankelijk van instelafstand en diafragma opening en zal deze onscherpte zeker niet een onscherpe foto veroorzaken, maar indien je, zoals ik, hoge eisen stel aan de scherpte van je foto’s, zeker wel zichtbaar voor de serieuze fotograaf.

Michel Jansen  –  micheljansenfotografie


De zin en onzin van het UV filter


Waarom dit artikel.                                                                                                                                              Wel het UV filter intrigeert mij, het irriteert mij, en bovenal vraag ik mij af: “heeft het UV filter nog wel een functie in de fotografie?”

Het wezenlijke doel van het UV filter is, zoals de naam al zegt, het filteren van het onzichtbare UV licht. Maar heeft het aanwezige UV licht (uitgezonderd in het hooggebergte en sneeuwlandschap) nog invloed op de kleur van de foto na het passeren van de vele lenzen waaruit een objectief heden ten dage is samengesteld. Het doel van het UV filter is naar mijn idee een beetje achterhaald. Waarom het filter dan nog op je objectief laten zitten of ernstiger nog, waarom nog een UV filter aanschaffen?

UV filters zijn te koop vanaf €10,00 tot ruim €250,00!! Wanneer ik de informatie of specificaties van het product omtrent het doel en gebruik van het UV filter lees,  stuit ik iedere keer op een terugkerend zinnetje: “Het UV filter biedt een goede bescherming van de frontlens tegen krasjes van uw dure objectief”.

Onlangs heb ik een nieuw objectief gekocht voor mijn Nikon spiegelreflex camera.  Het objectief wordt geleverd in een stevige lenstas en zowel aan de voorzijde- als achterzijde van het objectief voorzien van een lensdop. De voorste lensdop zit middels een klemsysteem op het objectief, de achterste lensdop is voorzien van een schroefdraad. Het doel van deze lensdoppen is niet alleen bescherming te geven tegen transportschade, maar deze lensdoppen bieden bescherming van zowel de voorzijde van het objectief als de achterzijde tijdens de gehele levensduur van de lens. Kortom de gratis meegeleverde lensdoppen beschermen zowel de voor-als achterzijde van de lens. Ze dienen ter bescherming!!

Het bovenstaande te hebben gelezen, te overdenken, te evolueren, vraag ik mij het volgende af. Hoe fotografeer je, wat fotografeer je, hoe ga je met je lens om wat er voor zorgt dat tijdens het maken van een foto de kans aanwezig is dat de frontlens van je objectief beschadigd raakt? Ik maak al ruim 35 jaar foto’s, maar nog nooit en te nimmer is mijn frontlens van mijn objectief beschadigd tijdens het maken van een foto. Klaar met fotograferen, voorste lensdop op het objectief, lens van de camera draaien, cameradop op de camera zelf,  achterste lensdop op het objectief en opbergen. Wat kan er misgaan?

Waarom heb je dan een UV filter op je camera ter bescherming van je frontlens? Want naast dit “schijnbare voordeel” of erger nog “schijnbare bescherming” welke het UV filter zou bieden, heeft het UV filter ook serieuze nadelen. Zodanige nadelen, waarbij ik mij afvraag: waarom koop ik een objectief van €400 – €500 en draai hier een UV filter voor. Waarom koop ik geen objectief van €100 – €150. Waarschijnlijk is het antwoord dat het eerste objectief beter van kwaliteit is! Maar waarom verlaag ik deze kwaliteit dan met het voordraaien van een UV filter van €25,00. Wellicht iets om over na te denken. Hierover meer in mijn volgende artikel.

Michel Jansen –  micheljansenfotografie

 

 

Hoe controleer ik of mijn sensor vuil is.


Is de sensor van jouw spiegelreflexcamera  schoon?? Ja dat denk ik wel. Weet je dit zeker!!

Niets is zo vervelend als je na een fotoshoot je foto’s, in mijn geval, in Lightroom importeert om de gemaakte foto’s te bewerken tot jouw fotowerken. En dan zie je die storende en irritante verontreinigen op je sensor en dus zichtbaar op je foto’s.

Maar hoe controleer je op een eenvoudige en goedkope manier of je sensor werkelijk vuil is.

Plaats een groothoek-objectief op je camera. Instellingen: Iso 100/ stel camera in op diafragma voorkeuze / stel kleinste diagragma opening in /richt op een witte muur/druk de ontspanknop in EN beweeg je camera.

Bekijk de gemaakte foto op je laptop, (lekker vergroot).  Is deze Schoon??

Waarom de camera bewegen? Dit is om uit te sluiten dat eventuele ongerechtigheden op de muur waarop je richt als vuil op de sensor worden aangezien. Beweeg je de camera, dan worden deze ongerechtigheden onscherp, of in het geheel niet waargenomen op de foto, in tegendeel tot de ongerechtigheden op de sensor welke wel goed zichtbaar worden.

Michel Jansen  MichelJansen©Fotografie

8118798174_f96854ab84_c